Amortisman Nedir, Nasıl Hesaplanır? (2026 Güncel Rehber)
Amortisman, işletmenin bir yıldan uzun süre kullandığı duran varlıkların yıpranma payını, varlığın maliyetini faydalı ömrüne yayarak yıl yıl gidere dönüştüren yöntemdir. Amortisman nasıl hesaplanır sorusunun yanıtı ise iki veride toplanıyor: Amortismana esas tutar ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın ilan ettiği faydalı ömür. 2026 amortisman sınırı 12.000 TL olarak uygulanıyor; tutar, 31 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 588 sıra no'lu VUK Genel Tebliği ile belirlendi. Bu sınırın altındaki alımlar doğrudan gider yazılabiliyor, üzerindekiler amortismana tabi tutuluyor.
|
Bir Bakışta Öne Çıkanlar ● 2026 sınırı: Amortisman ve demirbaş sınırı KDV hariç 12.000 TL (2025'te 9.900 TL'ydi). ● Artışın kaynağı: Yeniden değerleme oranı 2025 için %25,49; oran 585 sıra no'lu Tebliğ ile açıklandı. ● Üç yöntem: Normal amortisman yöntemi, azalan bakiyeler yöntemi ve fevkalade amortisman. ● Oran formülü: Amortisman oranı = 1 ÷ faydalı ömür. ● Binek otomobil: ÖTV ve KDV hariç 1.380.000 TL, vergiler maliyete eklendiğinde ya da ikinci el alımda 2.600.000 TL. ● Enflasyon düzeltmesi: 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde uygulanmıyor; yerine VUK mükerrer 298/Ç yeniden değerlemesi devrede. |
Amortisman Nedir?
Amortisman, Vergi Usul Kanunu'nun 313. maddesinde düzenlenen bir giderleştirme yöntemi. İşletme bir makine, araç ya da bilgisayar aldığında bedelin tamamını satın aldığı yıl gider yazmıyor; varlık, ekonomik ömrü boyunca parça parça giderleşiyor. Böylece maliyet, varlığın gelir ürettiği dönemlere dağılıyor ve dönemsellik ilkesi korunuyor.
Amortismana tabi iktisadi kıymetler; binalar, makineler, taşıtlar, demirbaşlar ve bilgisayar yazılımları gibi kalemlerden oluşuyor. Arsa ve araziler ise yıpranmaya maruz kalmadıkları için kapsam dışında.
Amortisman Ayırma Şartları Nelerdir?
Amortisman ayırma şartları dört başlıkta toplanıyor ve hepsinin birlikte sağlanması gerekiyor:
● Varlık işletmede bir yıldan
fazla kullanılıyor olmalı.
● Yıpranmaya, aşınmaya veya
kıymetten düşmeye maruz kalmalı.
● Değerleme günü itibarıyla
envantere dahil ve kullanıma hazır olmalı.
● KDV hariç bedeli, ilgili yılın haddini (2026 için 12.000 TL) aşmalı.
2026 Amortisman Sınırı ve Demirbaş Sınırı Kaç TL?
Amortisman sınırı 2026 yılında KDV hariç 12.000 TL olarak uygulanıyor. Demirbaş sınırı 2026 için de aynı tutar geçerli; doğrudan gider yazılabilecek demirbaş haddi olarak da anılan bu rakam, bir alımın tek seferde mi giderleşeceğini yoksa yıllara mı yayılacağını belirliyor.
|
Yıl |
Amortisman / demirbaş sınırı |
Dayanak |
|
2025 |
9.900 TL (KDV hariç) |
577 sıra no'lu VUK Genel Tebliği |
|
2026 |
12.000 TL (KDV hariç) |
588 sıra no'lu VUK Genel Tebliği |
Dikkat: İktisadi ve teknik bütünlük arz eden alımlar toplu değerlendiriliyor. Tek bir sistemi parçalara bölerek her parçayı sınırın altında göstermek, vergi incelemesinde risk yaratıyor.
Amortisman Nasıl Hesaplanır?
Amortisman hesaplama, beş adımlık net bir akışla ilerliyor. Hesap her iktisadi kıymet için ayrı yapılıyor ve Vergi Usul Kanunu'nun 189. maddesi uyarınca envanter defterinin ayrı bir yerinde, özel bir amortisman defterinde ya da amortisman listelerinde gösteriliyor.
Temel formül şu şekilde:
|
Yıllık amortisman = Amortismana esas tutar × Amortisman oranı |
1. Amortismana Esas Tutarı Belirleyin
Hesaplamanın çıkış noktası, varlığın maliyet bedeli. Bu tutara nakliye, montaj ve gümrük gibi varlığı kullanıma hazır hale getiren harcamalar da ekleniyor. İndirim konusu yapılan KDV maliyete dahil edilmiyor.
2. Faydalı Ömrü ve Amortisman Oranını Bulun
Faydalı ömür, mükellefin takdirine bırakılmış bir veri değil. Süreler 333 sıra no'lu VUK Genel Tebliği eki listede belirlenmiş ve GİB tarafından birleştirilmiş halde yayımlanıyor. Amortisman oranı nasıl bulunur sorusunun yanıtı da bu listeden çıkıyor: oran, 1 sayısının faydalı ömre bölünmesiyle hesaplanıyor.
Sık kullanılan kalemler için amortisman oranları 2026 yılında da aynı listeye dayanıyor:
|
İktisadi kıymet |
Faydalı ömür |
Oran |
|
Betonarme binalar |
50 yıl |
%2 |
|
Bilgisayarlar ve çevre birimleri |
4 yıl |
%25 |
|
Bilgisayar yazılımları |
3 yıl |
%33,33 |
|
Binek otomobiller |
5 yıl |
%20 |
|
Taşıt lastikleri |
2 yıl |
%50 |
3. Hesaplama Yöntemini Seçin
Amortisman yöntemleri üçe ayrılıyor: eşit tutarlı hesaplama yapan normal amortisman yöntemi, hızlandırılmış hesaplama sağlayan azalan bakiyeler yöntemi ve olağanüstü durumlara özgü fevkalade amortisman. Seçim, işletmenin defter türüne ve gider planına göre değişiyor.
|
Yöntem |
Nasıl işliyor? |
Kimler kullanabilir? |
|
Normal amortisman yöntemi |
Maliyet bedeli faydalı ömre bölünüyor; her yıl eşit tutar gider yazılıyor. |
Tüm mükellefler |
|
Azalan bakiyeler yöntemi |
Net defter değeri üzerinden, normal oranın iki katı uygulanıyor; oran %50'yi aşamıyor. Son yıl kalan bakiyenin tamamı yok ediliyor. |
Yalnızca bilanço esasına göre defter tutanlar |
|
Fevkalade amortisman |
Yangın, deprem, sel gibi olağanüstü durumlarda, idarece belirlenen nispetle uygulanıyor. |
Şartları taşıyan mükellefler |
Not: Azalan bakiyeler yöntemi, hızlandırılmış amortisman olarak da anılıyor. Bu yöntemden normal yönteme geçilebiliyor; ancak normal yöntemle başlanmış bir kıymette sonradan azalan bakiyelere dönmek mümkün değil.
4. Yıl mı, Gün Esası mı Karar Verin
Kural olarak amortisman süresi kıymetin aktife girdiği yıl başlıyor ve varlık yılın hangi ayında alınırsa alınsın o yıl tam amortisman ayrılıyor. İki istisna söz konusu:
● Kıst amortisman: İşletmeye ait binek
otomobillerde, aktife girdiği hesap dönemi için ay kesri tam ay sayılarak kalan
ay kadar amortisman ayrılıyor. Ayrılmayan süreye isabet eden bakiye, itfa
süresinin son yılında yok ediliyor.
● Gün esasına göre amortisman: 7338 sayılı Kanun'la getirilen seçimlik hak. Faydalı ömür 365 ile çarpılıyor ve varlık kullanıma hazır olduğu günden itibaren itfa ediliyor. Tercih bir kez yapıldıktan sonra değiştirilemiyor.
Aynı düzenleme, faydalı ömrü uzatma imkanı da tanıyor: Süre, Bakanlıkça belirlenen ömrün iki katını ve 50 yılı aşmamak kaydıyla uzatılabiliyor.
5. Amortismanı Muhasebeleştirin
Hesaplanan tutar, dönem sonunda amortisman gideri olarak kaydediliyor. Amortisman kaydı, ilgili gider hesabının borçlandırılması ve 257 Birikmiş Amortismanlar hesabı alacaklandırılarak yapılıyor. Birikmiş amortisman, bilançoda ilgili duran varlıktan indirim kalemi olarak gösteriliyor; aradaki fark net defter değerini veriyor.
Amortisman Hesaplama Örneği (2026)
Aşağıdaki amortisman hesaplama örneği, KDV hariç 300.000 TL bedelle alınan ve faydalı ömrü 5 yıl olan bir makineyi ele alıyor. Varlığın amortisman tablosu iki yönteme göre şöyle çıkıyor. Normal oran %20, azalan bakiyelerde uygulanacak oran %40.
|
Yıl |
Normal yöntem |
Azalan bakiyeler |
|
1 |
60.000 TL |
120.000 TL |
|
2 |
60.000 TL |
72.000 TL |
|
3 |
60.000 TL |
43.200 TL |
|
4 |
60.000 TL |
25.920 TL |
|
5 |
60.000 TL |
38.880 TL |
|
Toplam |
300.000 TL |
300.000 TL |
Not: Not: Toplam gider iki yöntemde de 300.000 TL; değişen tek şey giderin yıllara dağılımı. Azalan bakiyeler yöntemi ilk iki yılda toplam giderin %64'ünü yazdırıyor, vergi matrahını erken dönemde düşürüyor ve nakit akışına alan açıyor. Enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde bu tercih reel bir vergi avantajı sağlıyor: amortisman tarihi maliyet üzerinden ayrıldığı için ileri yıllara kalan giderin satın alma gücü eriyor. Kara yeni geçen işletmelerde ise normal amortisman yöntemi daha dengeli sonuç verebiliyor. [1] [2]
2026'da Amortisman Matrahı Yeniden Değerleme ile Büyütülebiliyor
25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7571 sayılı Kanun'la, şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın 2025, 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapılmayacağı hükme bağlandı.
Bu dönemler, enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem sayıldığından, VUK mükerrer 298/Ç kapsamında amortismana tabi iktisadi kıymetler için yeniden değerleme yapılabiliyor. Yeniden değerleme oranı 2025 yılı için %25,49 olarak açıklandı; varlık ve birikmiş amortismanlar bu oranla artırılarak amortisman gideri büyütülebiliyor. Boş arsa ve araziler ise bu uygulamanın dışında.
Binek Otomobillerde Amortisman: 2026 Sınırları
Binek otomobil amortisman 2026 sınırı, ÖTV ve KDV hariç ilk iktisap bedelinde 1.380.000 TL; vergiler maliyete eklendiğinde ya da araç ikinci el alındığında 2.600.000 TL olarak uygulanıyor. Binek araç gider kısıtlaması 2026 tutarlarının tamamı şöyle:
|
Kalem |
2026 üst sınırı |
|
Amortismana esas bedel (ÖTV + KDV hariç) |
1.380.000 TL |
|
Vergiler maliyete eklendiğinde veya ikinci el alımda |
2.600.000 TL |
|
Doğrudan gider yazılabilecek ÖTV + KDV toplamı |
1.200.000 TL |
|
Aylık kira gideri (KDV hariç) |
46.000 TL |
Sınırları aşan kısma isabet eden amortisman, kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınıyor.
Turkcell e-Şirket ile Duran Varlık ve Muhasebe Süreçlerinizi Tek Panelden Yönetin
Amortisman takibi, doğru muhasebe altyapısıyla dönem sonunda dakikalar süren bir işe dönüşüyor.
● Turkcell e-Şirket'in
e-Muhasebe çözümüyle demirbaş ve duran varlık kayıtlarınızı tutabilir, hesap ve
stok yönetiminizi aynı panelden yürütebilirsiniz.
● Turkcell e-dönüşüm çözümleri sayesinde e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-Defter ve e-İrsaliye süreçleriniz muhasebeyle tam entegre çalışır; aynı veriyi ikinci kez girmezsiniz.
Ayrıntılı bilgi almak için Turkcellesirket.com adresini ziyaret edebilir ya da 0850 277 77 72 numaralı çağrı merkezinden bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
2026 Amortisman Sınırı Kaç TL?
2026 amortisman ve demirbaş sınırı, KDV hariç 12.000 TL. Sınır, 588 sıra no'lu VUK Genel Tebliği ile belirlendi ve altında kalan iktisadi kıymetler doğrudan gider yazılabiliyor.
Amortisman Oranı Nasıl Bulunur?
Oran, 1 sayısının faydalı ömre bölünmesiyle bulunuyor. Faydalı ömrü 5 yıl olan bir varlıkta oran %20 oluyor. Süreler 333 sıra no'lu Tebliğ eki GİB listesinde yer alıyor.
Hangi Varlıklar Amortismana Tabi Değildir?
Arsa ve araziler amortismana tabi değil. Yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalmayan varlıklar da kapsam dışında kalıyor.
Kıst Amortisman Nedir, Kimlere Uygulanır?
Kıst amortisman, ilk yıl tam yıl yerine kullanım süresi kadar amortisman ayrılması. Uygulama yalnızca işletmeye ait binek otomobillere özgü; diğer kıymetlerde aktife girilen yıl tam amortisman ayrılıyor.
Normal Amortismandan Azalan Bakiyeler Yöntemine Geçilebilir mi?
Hayır. Normal yöntemle başlanan bir kıymette sonradan azalan bakiyelere geçilemiyor. Tersi mümkün: Azalan bakiyelerden normal yönteme geçilebiliyor, kalan değer kalan süreye eşit dağıtılıyor.
Amortisman Ayrılmayan Yıl için Sonradan Amortisman Ayrılabilir mi?
Hayır. Amortisman yıllık bir hak ve ilgili yılda kullanılmazsa o yıla ait kısım sonradan gider yazılamıyor.
Demirbaş Sınırının Altındaki Alımlar Nasıl Kaydedilir?
KDV hariç bedeli 12.000 TL'yi aşmayan alımlar, faydalı ömürleri dikkate alınmak şartıyla doğrudan dönem gideri yazılabiliyor. İşletme dilerse bunları demirbaş olarak da izleyebiliyor.
Amortisman Kaç Yılda Biter?
Süre, varlığın faydalı ömrüne bağlı. Bilgisayar yazılımında 3 yıl, binek otomobilde 5 yıl, betonarme binada 50 yıl sürüyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Had ve tutarlar her yıl VUK Genel Tebliğleriyle güncellendiğinden, işletmenize özel yükümlülükler için mali müşavirinize ya da GİB'in güncel düzenlemelerine başvurmanız önerilir.