Açık ve Kapalı Fatura Nedir, Birbirinden Nasıl Ayrılır?

Açık ve kapalı fatura, bir satışın bedelinin tahsil edilip edilmediğini gösteren iki fatura düzenleme biçimidir. Açık faturada ödeme vadeye bağlanıyor, kapalı faturada ise bedel faturanın kesildiği anda peşin tahsil ediliyor. Bu ayrım Vergi Usul Kanunu'nda ya da Türk Ticaret Kanunu'nda tanımlanmıyor, ticari teamülden doğuyor. Buna karşılık uygulamadaki ağırlığı yüksek: Kaşe ile imzanın fatura üzerinde durduğu yer, bedelin ödenip ödenmediğine dair güçlü bir işaret sayılıyor ve ticari uyuşmazlıklarda delil olarak değerlendiriliyor.

Bir Bakışta Açık ve Kapalı Fatura

●      Açık fatura: Bedel vadeye bağlanır, tahsilat sonra yapılır; kaşe ve imza faturanın üst kısmındadır.

●      Kapalı fatura: Bedel fatura kesildiği anda peşin tahsil edilir; kaşe ve imza faturanın alt kısmındadır.

●      Mevzuattaki yeri: Ayrım, Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'nda tanımlanmaz.

●      Hukuki etkisi: Kapalı fatura, bedelin ödendiğine karine sayılır; tahsilat yapılmadan düzenlenirse alacak takibini zorlaştırır.

●       Elektronik belgede: e-Fatura ve e-arşiv faturada kaşe-imza alanı bulunmaz; ayrım ödeme şekli ve açıklama alanından okunur.

●      2026 rakamları: Fatura düzenleme haddi 12.000 TL, nakit tahsilat sınırı 30.000 TL, faturaya itiraz süresi 8 gün, fatura düzenleme süresi 7 gündür.

Açık Fatura Nedir?

Açık fatura, satış bedeli faturanın düzenlendiği anda tahsil edilmeyen, ödemesi vadeye bağlanan fatura türüdür. Ticari hayatta açık fatura ne demek diye sorulduğunda kastedilen, teslimi tamamlanmış ancak bedeli henüz cari hesaptan düşülmemiş bir alacaktır.

Açık faturayı tanımlayan üç unsur söz konusu:

●      Vadeli satış esası. Bedel, taraflarca belirlenen vade ya da taksit planı içinde ödeniyor.

●      Kaşe ve imza konumu. Açık fatura kaşe ve imzası belgenin üst bölümüne basılıyor; bu, bedelin henüz tahsil edilmediğini gösteriyor.

●      Cari hesapta alacak kaydı. Satıcı tutarı alacak, alıcı borç olarak kaydediyor ve tahsilat takibi başlıyor.

Açık Fatura Nasıl Kesilir?

Açık fatura; kalemler girildikten sonra ödeme koşulu vadeli olarak işaretlenerek, kaşe ve imza belgenin üst kısmına atılarak kesilir.

Düzenleme akışı şu adımlardan oluşuyor:

●      Satıcı ve alıcı bilgileri, mal/hizmet kalemleri, birim fiyat ve KDV eksiksiz giriliyor.

●      Ödeme koşulları alanına "vadeli", "30 gün vade" ya da "çek/senet karşılığı" gibi bir ibare yazılıyor.

●      Kaşe ve imza belgenin üst kısmına atılıyor.

●      Tutar, cari hesaba alacak olarak işleniyor.

●      Vade geldiğinde tahsilat yapılıyor ve karşılığında tahsilat makbuzu düzenleniyor.

Açık Fatura Örneği

Bir yazılım firması 60.000 TL'lik lisans bedelini 30 gün vadeyle faturalandırıyor. Kaşe üstte kalıyor, tutar cari hesapta alacak olarak bekliyor, ödeme geldiğinde makbuzla kapatılıyor.

Kapalı Fatura Nedir?

Kapalı fatura, satış bedelinin faturanın düzenlendiği anda peşin olarak tahsil edildiğini gösteren fatura türüdür. Belge, satış ve tahsilatı tek işlemde birleştirdiği için taraflar arasında o işleme ilişkin borç-alacak ilişkisi doğmuyor; cari hesapta bakiye bırakmadan kapanıyor.

Kapalı faturanın ayırt edici unsurları şöyle:

●      Peşin satış esası. Nakit, kredi kartı veya banka havalesiyle ödeme fatura anında alınıyor.

●      Kaşe ve imza konumu. Kapalı fatura kaşe ve imzası belgenin alt bölümüne basılıyor.

●      Eş zamanlı muhasebe kaydı. Gelir hesabı ile kasa veya banka hesabı aynı anda çalışıyor.

Kapalı Fatura Nasıl Kesilir?

Kapalı fatura; ödeme şekli peşin seçilerek, açıklama alanına tahsilat ibaresi eklenerek ve kaşe ile imza belgenin alt kısmına atılarak kesilir. Tahsilat, faturayla eş zamanlı tamamlanıyor:

●      Fatura bilgileri ve kalemler giriliyor.

●      Ödeme şekli alanına "nakit", "kredi kartı" ya da "peşin" seçiliyor.

●      Açıklama alanına "bedeli tahsil edilmiştir" ibaresi ekleniyor.

●      Kaşe ve imza belgenin alt kısmına atılıyor.

●      Tahsilat, kasa veya banka hesabına aynı gün işleniyor.

Kapalı Fatura Örneği

Bir mobilya mağazası, müşterisine KDV dâhil 8.000 TL tutarında bir ürün satıyor ve bedeli teslim anında kredi kartıyla tahsil ediyor. Satıcı faturayı düzenlerken ödeme şekli alanına "kredi kartı" yazıyor, açıklama satırına "bedeli tahsil edilmiştir" ibaresini ekliyor ve kaşe ile imzayı belgenin alt kısmına atıyor. Muhasebe tarafında 8.000 TL aynı gün gelir hesabına ve banka hesabına işleniyor; müşterinin cari hesabında bakiye oluşmuyor, ayrıca tahsilat makbuzu düzenlenmesine gerek kalmıyor.

Not: Tutar 30.000 TL'yi aşsaydı, tahsilatın banka ya da ödeme kuruluşu kanalından geçirilmesi zorunlu olacaktı.

Açık ve Kapalı Fatura Arasındaki Farklar Nelerdir?

Açık ve kapalı fatura arasındaki fark, bedelin tahsil edilip edilmemesi ve buna bağlı olarak kaşe ile imzanın belgede bulunduğu yerdir. Fatura üzerindeki diğer tüm bilgiler, kalemler, tutar ve KDV her iki türde de aynı kalıyor.

Kriter

Açık Fatura

Kapalı Fatura

Ödeme zamanı

Vade sonunda

Fatura anında, peşin

Kaşe ve imza

Üst kısımda

Alt kısımda

Cari hesap

Alacak kaydı oluşur

Bakiye oluşmaz

Tahsilat makbuzu

Tahsilat yapıldıkça düzenlenir

Belge zaten ödemeyi gösterir

Kullanım alanı

Kurumsal, vadeli satış

Perakende, peşin satış

Hukuki etki

Alacak talebini destekler

Ödeme karinesi oluşturur

Hangi Durumda Hangi Fatura Kesilir?

Tahsilat fatura anında yapılıyorsa kapalı, sonraya bırakılıyorsa açık fatura kesilir. Uygulamada tercih şu şekilde şekilleniyor:

●      Açık fatura: Vadeli satışlarda, uzun süreli çalışılan kurumsal müşterilerde ve çek/senetle ödeme alınan işlemlerde düzenleniyor.

●      Kapalı fatura: Peşin satışlarda, perakende işlemlerde ve nakit ya da kartla anında tahsilat yapılan satışlarda kesiliyor.

●      Belirleyici unsur: Karar mevzuata değil, taraflar arasındaki ticari anlaşmaya ve ödeme şekline bağlı kalıyor.

e-Faturada ve e-Arşiv Faturada Açık-Kapalı Ayrımı Nasıl Yapılır?

e-Fatura ve e-arşiv faturada kaşe ile imza alanı bulunmadığı için açık-kapalı ayrımı, ödeme şekli alanı, açıklama satırı ve sistemdeki tahsilat kaydı üzerinden yapılıyor. Belge mali mühür ya da nitelikli elektronik imzayla onaylandığından, kâğıt faturadaki kaşe mantığının dijital karşılığı bu alanlar oluyor.

Elektronik ortamda ayrım şu şekilde okunuyor:

●      Ödeme şekli "nakit" veya "kredi kartı" seçilmişse belge e-fatura kapalı fatura hükmünde sayılıyor.

●      Açıklama alanındaki "tahsil edilmiştir" ibaresi kapalı, "ödeme alınmamıştır" ibaresi açık faturayı işaret ediyor.

●      Ödeme koşulu vadeli girildiğinde belge cari hesapta alacak olarak bekliyor.

●      Muhasebe programında tahsilat girişi yapıldığı anda fatura kapalı statüsüne geçiyor.

Dikkat: 2026 itibarıyla bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerde kâğıt fatura uygulaması sona ermiş durumda; tutarına bakılmaksızın tüm faturalar e-arşiv fatura ya da e-fatura olarak düzenleniyor. Basit usulde ve işletme hesabı esasına göre defter tutanlar ise 31 Aralık 2026'ya kadar vergiler dahil 3.000 TL'yi aşmayan faturalarda kâğıt düzenlemeyi sürdürebiliyor. Bu nedenle açık-kapalı ayrımını kaşe konumundan değil, sistem alanlarından yürütmek artık standart hale geliyor.

Açık ve Kapalı Faturanın Hukuki Sonuçları Neler?

Açık ve kapalı faturanın hukuki sonucu ispat yükünde ortaya çıkıyor: Kapalı fatura bedelin ödendiğine karine oluşturarak düzenleyen tacir aleyhine, açık fatura ise alacağın varlığını destekleyerek lehine sonuç doğurur.

Pratikte üç nokta öne çıkıyor:

●      Ödeme karinesi. Tahsilat yapılmadığı halde kapalı fatura kesilirse, kapalı fatura karine oluşturduğu için alacağın talep edilmesi ciddi biçimde zorlaşıyor.

●      İtiraz süresi. Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca faturaya itiraz süresi 8 gün; bu süre içinde itiraz edilmezse içerik kabul edilmiş sayılıyor. Söz konusu karine kesin değil, aksi ispat edilebiliyor.

●      Alacak takibi. Açık fatura icra takibi sürecinde tek başına yeterli olmuyor; ticari defter kayıtları, sevk irsaliyesi ve teslim belgeleriyle birlikte değerlendiriliyor.

2026'da Fatura Düzenlerken Dikkat Edilecek Tutar ve Süreler

Fatura düzenleme sınırı 2026 yılı için 12.000 TL, nakit tahsilat limiti ise 30.000 TL olarak uygulanıyor. Bu iki rakam, özellikle peşin tahsilatla kesilen kapalı faturalarda doğrudan belirleyici oluyor.

Konu

2026 Değeri

Dayanak

Fatura düzenleme haddi (KDV dahil)

12.000 TL

VUK 232

Nakit tahsilat ve ödeme sınırı

30.000 TL

VUK 459 Sıra No'lu Tebliğ

Fatura kesme süresi

Teslimden itibaren 7 gün

VUK 231/5

Faturaya itiraz süresi

8 gün

TTK m. 21/2

Fatura vermeme/almama cezası

İlk tespitte 17.000 TL'den az olmamak üzere

VUK 353

 

Not: 30.000 TL'yi aşan tahsilat ve ödemelerin banka, ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla yapılması zorunlu. Elden tahsil edilen tutarlarda hem satıcıya hem alıcıya, işlem tutarının %5'i oranında özel usulsüzlük cezası uygulanıyor. Bu nedenle yüksek tutarlı peşin satışlarda kapalı fatura kesilirken ödemenin banka kanalından geçirilmesi gerekiyor.

Turkcell e-Şirket ile Tüm e-Dönüşüm Süreçlerinizi Tek Panelden Yönetin

Fatura türü ne olursa olsun, 2026'nın dijital belge düzeninde kritik olan tek şey var: Tahsilat durumunu belgeye doğru yansıtan, mevzuata uyumlu bir altyapı.

●      Turkcell e-Şirket, e-Fatura, e-Arşiv Fatura, e-İrsaliye, e-Defter, e-SMM ve e-MM çözümlerini muhasebe modülüyle tam entegre biçimde tek hesap ve tek panelde sunuyor; ödeme şekli, açıklama ve tahsilat alanları cari hesabınıza otomatik işleniyor.

●      Bulut tabanlı yapı sayesinde belgelerinizi internete bağlı her cihazdan düzenleyebilir, GİB standartlarına uygun biçimde raporlayabilirsiniz.

Ayrıntılı bilgi almak için Turkcellesirket.com adresini ziyaret edebilir ya da 0850 277 77 72 numaralı çağrı merkezinden bize ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Açık Fatura Nasıl Kapatılır?

Açık fatura nasıl kapatılır sorusunun yanıtı tahsilattan geçiyor. Vade geldiğinde ödeme alınıyor, karşılığında tahsilat makbuzu düzenleniyor ve tutar cari hesaptaki alacak kaydından düşülüyor. Kısmi ödemelerde her tahsilat için ayrı makbuz kesiliyor.

Kapalı Faturada Tahsilat Makbuzu Kesilir mi?

Kapalı faturanın kendisi bedelin alındığını gösterdiği için ayrıca makbuz düzenlenmesi zorunlu değil. Buna karşılık kasa ve banka kayıtlarının tutarlılığı ile 30.000 TL üzeri işlemlerdeki tevsik yükümlülüğü açısından ödeme belgesinin saklanması gerekiyor.

Açık Faturada Kaşe ve İmza Nereye Atılır?

Açık faturada kaşe ve imza belgenin üst kısmına atılır. Kapalı faturada ise alt kısımda yer alır. Vergi mevzuatı kaşenin yerini düzenlemiyor; bu uygulama tamamen ticari teamülden kaynaklanıyor.

Ödeme Alınmadan Kapalı Fatura Kesilirse Ne Olur?

Bedelin tahsil edildiğine dair karine oluşuyor ve satıcı, ödemenin yapılmadığını ispat etmek durumunda kalıyor. Bu da alacak talebini ve icra takibini belirgin biçimde zorlaştırıyor.

E-Fatura Kapalı Kesilir mi?

E-fatura kapalı kesilir mi sorusunun yanıtı evet. Ödeme şekli alanının peşin seçilmesi ve açıklama satırına tahsilat ibaresinin eklenmesi yeterli oluyor; belge sistemde kapalı statüsünde takip ediliyor.

Faturaya İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesine göre 8 gün. Bu süre içinde itiraz edilmeyen faturanın içeriği kabul edilmiş sayılıyor; ancak bu bir adi karine olduğundan aksi her türlü delille ispat edilebiliyor.

2026'da Fatura Düzenleme Sınırı Kaç TL?

12.000 TL. Vergiler dahil toplam bedeli bu tutarı aşan satışlarda fatura düzenlemek zorunlu. Tutar sınırın altında kalsa bile alıcı talep ederse fatura düzenlenmesi gerekiyor.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İşletmenize özel yükümlülükler için mali müşavirinize ya da Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel tebliğlerine başvurmanız önerilir.